Aan de dijk II

Uitbreiding en herbestemming van een kangoeroewoning Vijftien jaar geleden ontwierp IEA een uiterst compacte woning in houtmassiefbouw die zich nestelt tegen de historische polderdijk op de grens tussen België en Nederland (zie aan de dijk – part I). Deze ecologische woning, gelegen in agrarisch zonevreemd gebied, werd grotendeels door de eigenaars zelf gerealiseerd. Vandaag wensen deze zelfbouwers de aanpalende bestaande woning te verbouwen tot een algeheel toegankelijke kangoeroewoning en zorgunit voor een van hun ouders. Op lange termijn kan dit deel eventueel opnieuw door hen zelf worden bewoond. De bestaande U-vormige bakstenen draagstructuur wordt maximaal behouden en gerecupereerd. Aan de straatzijde worden strategisch gepositioneerde gevelopeningen toegevoegd. De bestaande U-vorm wordt langs de binnenzijde geïsoleerd en verdikt, waarbij in deze opbouw de technische ruimtes, de badkamer en de keuken worden geïntegreerd. Tussen de twee vleugels van de U-vorm wordt een licht, goed geïsoleerd nieuw volume met dak en achtergevel toegevoegd, voorzien van een grote opening op het gelijkvloers met zicht op het achterliggende polderlandschap. Hierdoor ontstaat een dubbelhoge centrale ruimte waarin een compacte duplex wordt ingepast die plaats biedt aan logerende bezoekers. De uitbreiding nestelt zich subtiel in het historische landschap en maakt het mogelijk dat verschillende generaties samenleven in nauwe relatie met het omringende landschap.
HB101

Renovatie van een verouderde engezinswoning te Boom. Op de grens van Boom en Aarselaar onderging een woning uit de jaren zestig een grondige totaalrenovatie. Op basis van analyse en destructief onderzoek werd het gebouw eerst teruggebracht tot zijn essentiële structuur. Minderwaardige aanbouwsels werden verwijderd en verouderde technische elementen weggehaald, waardoor het oorspronkelijke ontwerp uit de jaren vijftig opnieuw zichtbaar werd. Bestaande details kwamen weer tot hun recht en de ruimtelijke verhoudingen van het gebouw werden hersteld. Vanuit het nieuwe programma van eisen werden, in overleg met de eigenaars, gerichte ingrepen toegevoegd.Het gelijkvloers werd herwerkt tot een open grondplan met maximale lichttoetreding en doorzichten naar de tuin.De open keuken met aansluitende eethoek kreeg via een schuifraam een royale fysieke verbinding met de tuin.Op de verdieping werden een extra slaapkamer en een wasruimte geïntegreerd. De woning werd volledig energetisch geoptimaliseerd met doorgedreven isolatie, vernieuwd schrijnwerk en nieuwe technieken. Deze ingrepen gebeurden met respect voor de bestaande historische details en de oorspronkelijke esthetische kwaliteiten van het gebouw.
PARKHUIS
Renovatie van een interbellumwoning in Deurne Deze Parkwoning, op de grens van de Unitaswijk in Deurne heeft een grondige totaalrenovatie ondergaan. Door de jaren heen was het huis verbouwd, verdicht en omgevormd van een eengezinswoning naar twee appartementen. In de eerste fase werd de woning gestript tot de oorspronkelijke structuur. Het gelijkvloers kreeg een ruimtelijke herinrichting, afgestemd op hedendaagse noden, natuurlijke lichtinval en zicht op de tuin, maar met respect voor het historische karakter van de ruimtes. De nog aanwezige authentieke interieurdetails en het binnenschrijnwerk werden zoveel mogelijk behouden en gerestaureerd. Aan de achterzijde is een sterkere relatie met de tuin gerealiseerd, inclusief een deels overdekt terras. De woning is voorzien van moderne technieken, zoals een warmtepomp, vloerverwarming, regenwaterrecuperatie en zonnepanelen. De achtergevel is volledig geïsoleerd en kreeg een nieuwe afwerking. In een volgende fase zal de voorgevel worden gerenoveerd. Ook de voortuin wordt nog verder onthard om optimale waterinfiltratie mogelijk te maken.
BOOM JACOB

Sociale woning, Boom Wedstrijdproject voor de huisvestingsmaatschappij Goed Wonen Rupelstreek. Een bestaande woning in een erfgoedwijk te Boom wordt grondig verbouwd. De rijwoning wordt getransformeerd naar een duplex doorzonstudio en een tuinstudio voor bewoners met een gehoorbeperking. Achteraan wordt een gemeenschappelijke kweektuin geïntroduceerd op het lange perceel dat zich achteraan ontsluit via een buurtwegel. Via deze ontsluiting kan de woongroep in interactie gaan met de buurtbewoners en ook terrein maken voor initiatieven die sociale cohesie en samenwerking genereren. In het ontwerp werden een aantal ruimtelijke principes uitgewerkt die specifiek inspelen op de behoeftes voor de toekomstige bewoners: zeer lange doorkijkassen en vista’s voor visueel contact en ruimtelijke herkenning. Het maximaal vermijden van dode hoeken, de introductie van optimale lichttoetreding en het maken van duidelijke referentiepunten in elke kamer en passage. Het huis wordt uitgewerkt voor een individuele leefgroep van maximaal 4 personen die zelfstandig wonen. De bestaande woning wordt gerenoveerd met respect voor de intrinsieke erfgoedkarakteristieken en met een toevoeging achteraan in houtskeletbouw. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan de akoestische kwaliteit en sensoriele beleving van het woongebouw..
PDF19
Ontbouwing, ontharding en vernieuwbouw van een eengezinswoning IEA i.s.m. JFT Een bestaande fermette uit de jaren 80 van de vorige eeuw wordt getransformeerd naar een compacte eengezinswoning in harmonie met het bestaande bomen landschap. Door ontbouwing en ontharding wordt de bestaande structuur teruggebracht tot de essentie. Het grondplan wordt via een aantal minimale ingrepen aangepast zodat de bestaande indeling wordt optimaliseerd en aangepast aan de vraag van de bouwheer. In het centrum wordt een natte kern voorzien. Daarrond ontplooit zich een panorama van kamers met zicht op en in relatie met de tuin.
BORREWATER
Renovatie van een stedelijk kinderdagverblijf tot 3 kleuterklassen en zorgklassen Stedelijke Basisschool “De Luchtballon” De verbouwing transformeert een crèche naar een kleuterschool, met aanpassingen aan inkom, circulatie en interieur voor drie kleuterklassen, vier zorglokalen en een leslokaal. Het voormalige onthaal is omgevormd tot een binnenspeelhoek met zandbak. De binnenplaats is omgevormd tot een groene speelzone met een Gleditsia-boom en klimplanten. Vanaf hier wordt de nieuwe algemene circulatie geregeld. Kleuters worden via de vernieuwde buitentrap door leerkrachten naar de kleuterklassen begeleid. De kleuters betreden de school via een overdekt terras. Extra buitenruimtes op de daken verlengen de klaslokalen visueel, voegen groen toe en maken buitenlessen mogelijk. Ook de straatzijde is vergroend, met de oude toegang omgevormd tot een verhoogde, betegelde voortuin met heesters. Om het karakter van de school te behouden, zijn de voorgevels vrijwel intact gelaten. In de noordwestelijke gevel zijn twee ronde ramen toegevoegd, in lijn met de bestaande stijl, voor meer lichtinval en zicht naar buiten. Ook in het dak zijn extra daklichten geplaatst. Centraal in het gebouw is een vide gecreëerd, die als lichtschacht dient voor twee kleuterklassen en de gang. Dit zorgt voor daglicht in alle lokalen en gangen vanuit meerdere richtingen en biedt visueel contact met de buitenomgeving. Het kleurgebruik sluit aan bij de reeds aanwezige kleuren. Op het gelijkvloers is een blauwe plint toegevoegd, uitgevoerd in verschillende materialen maar met één kleur. Deze plint verbindt de bestaande fragmentatie, introduceert een visuele horizon en zorgt voor rust in het interieur.
OPDEHEI
Renovatie en transformatie van een historische eengezinswoning en werkruimte in een zonevreemd gebied. – In uitvoering Aan de rand van de Kesselse hei, waar de natuur de bebouwingomarmt, ligt dit project in een tijdloos landschap. Het volume van de woning blijft intact; er wordt niet uitgebreid, alleen de raamopeningen vormen een harmonieus lijnenspel. In het slaapgedeelte worden de kamers opnieuw ingericht volgens moderne isolatie- en comfortnormen, met behoud van de historische sfeer. De gevels worden hersteld met gerecupereerde baksteen, gekaleid in een subtiele kevergroene tint, als ode aan het omliggende groen. Achter de woning wordt het oude werkhuis omgevormd tot een open woonruimte, met een langwerpige keuken langs de gemene muur. Strategisch geplaatste ramen brengen de noordelijk georiënteerde tuin naar binnen. Het licht speelt door de patio, die de zon door de dag heen binnenleidt. Het verrotte zadeldak wordt vervangen door een rieten dak, verwijzend naar de tijd waarin riet werd gesneden langs de Nete. De gevels van dit deel worden geïsoleerd met ecologische materialen en afgewerkt met houten bekleding, als een samenspel tussen mens en natuur. In de tuin worden oude constructies verwijderd en het landschap onthard om te ademen. Het vrijgekomen materiaal vindt een nieuwebestemming, hergebruikt als bouwstof in en rond de woning. De tuin zelf wordt een ecologische oase, waar water en groen elkaar vinden. Met het extensieve beheer krijgt de natuur hier weer ruimte om haar eigen ritme te volgen. Dit tuinontwerp werd vorm gegeven in samenwerking met tuinarchitecte Greetje Coremans.
Graaf van Egmont
Renovatie en herbestemming van een historisch pand IEA ism Oli Van den Baron en Johan Michielsens Architect Jan De Vroey ontwierp in 1902 oorsponkelijk deze karakteristieke burgerwoning met winkel met typische houten pui op de begane grond. De architect koos voor een eclectische lijstgevel met van onder naar boven: de winkelpui, de opvallende gele bakstenen en een houten kroonlijst. Het pand ligt in de Zuidwijk op een steenworp van de Leopold de Waelplaats. Met de tijd verloor het zijn uitstraling. In overleg met IEA kreeg het een nieuwe toekomst met de herbestemming tot restaurant met bovenliggend 2 appartementen. De restauratie bracht de kleurrijke, eclectische gevel weer tot leven. Gelukkig bleven er ondanks de verwaarlozing veel originele elementen bewaard, zoals het mooi geprofileerde houtwerk van de winkelpui en de kroonlijst. Deze elementen bleven zo veel mogelijk behouden en werden waar nodig vakkundig hersteld. De recente plastic ramen en deuren van zowel voor- als achtergevel werden vernieuwd naar een gebruikelijk historisch model en geverfd in de originele kleur. Ook de fraaie smeedijzeren luifel aan de achtergevel werd gerestaureerd. Het terras van de handelszaak op het gelijkvloers draagt bij mooi weer bij aan de gezellige sfeer rond het recent heropende Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Op de bovenliggende verdiepingen zijn 2 appartementen ingericht met een nieuw gemeenschappelijk, zuidwest gericht dakterras.
Lescluse

Eengezinswoning, Berchem, 2017 – 2018 Transformatie van een 19°eeuwse woning voor een nieuw samengesteld gezin te Berchem-Antwerpen. De kwaliteit van het historische rijhuis ligt in de open ruimte achteraan die doorheen de tijd in aanbouwen, veranda’s en verdoken inbouwkasten losgerukt werd van de doorlopende enfilade van hoge ruimtes vooraan in het statige burgerhuis. De eengezinswoning transformeerde naar een open leefruimte en keuken aansluitend op de tuin op de gelijkvloerse verdieping. De residentie vertrekken voor de ouders werden vergroot op nivo 1 met een zonneterras en dressing, de afzonderlijke leefstudio’s voor de kinderen ontginnen de ruime zolderverdieping. De oude keramische vloeren en het trapgeheel werden zorgvuldig gerestaureerd en deels herbruikt tussen de nieuwe vloeren. Oude statige moulures in de woonruimtes werden hersteld. Door het toevoegen van slimme lichtopeningen en doorsteken op strategische plaatsen wint de woning aan lucht, licht en georganiseerde bergruimte. De fietsenberging in de traphal krijgt aan de andere zijde een dubbele functie als bibliotheek- en werk ruimte voor de woonzone. Door het toevoegen van specifieke interieur interventies in wand, plafond en vloer wordt de functionaliteit in de woning verhoogd, de ruimtelijke beleving versterkt.
Rui.mte

Ruihuis & Antwerpse ruien, Antwerpen Na de ‘drooglegging’ van de historische, ondergrondse stadskanalen (ruien), daterend uit de middeleeuwen en langzaam overwelfd gedurende eeuwen, door de saneringswerken van de Vlaamse waterzuiveringsmaatchappij Aquafin, ontstond de potentie om dit uniek en onbekend stuk Antwerpen open te stellen voor het publiek. IEA werd aangesteld als maker voor het globaal toeristisch concept en als ontwerper voor de nodige aanpassingen, zowel ondergronds als bij de nieuw te ontwikkelen ingang (in een voormalig restaurant op de Suikerrui) en uitgang (in het Stadsmagazijn aan de Keistraat). Zo realiseert IEA een scenografische ervaring van 1.6 km lengte, varend en wadend, wandelend en zoekend in een magnifiek riolenstelsel, voorzien van de nodige ‘portie onverwacht’. Voor de Antwerpenaars alleszins een zeer gesmaakte andere kennismaking met hun stad, hun water- en milieuproblematiek, hun geschiedenis. Foto’s: Christophe Engels